Ka pēhea te āhua o tō Tāone Reo Māori hei te Mahuru e tū mai nei?
Nō muri mai i te pānuitanga ko Tāone Reo Māori te aronga mō Te Wiki o te Reo Māori i tēnei tau, kua rere te pōhiri ki ngā hapori o Aotearoa kia tāwhai i te tūāoma ka whai ake. Ka tuwhera tētahi tahua ā-hapori i tēnei rā, ā, ka huraina ngā kaupapa o ia rā hei whakaawe i te whai wāhitanga i te wā o Te Wiki.
Ka tū Te Wiki o te Reo Māori mai i te 14–20 o Mahuru 2026.
Te Tahua Whakahohe Hapori
Kei te whakatuwhera a Te Taura Whiri i te Reo Māori me Te Mātāwai i te Tahua Whakahohe Hapori mō Tāone Reo Māori mai i te 7–31 o Hōngongoi, e tuku ana i ngā karāti ki te rahinga o te $3000 hei tautoko i ngā kaupapa whakarewa tūmatanui ā te Rāhina 14 o Mahuru 2026.
I hoahoatia te tahua hei āwhina i ngā hapori ki te whakarite i ngā whakanuinga o te reo Māori i ngā wāhi tūmatanui. Waihoki, kia tīmata tōmua ngā whakamahere. Kua tepea ngā pūtea tautoko, ā, ko te akiaki ki ngā rōpū kia wawe te tono mai.
E pōhiritia ana ngā tono i ngā kaunihera, ngā iwi, ngā kura, ngā tarahiti me ngā whakahaere ā-hapori, ka noho mariu ngā mahinga tahitanga i waenga i ngā kaunihera me ngā rōpū ā-hapori. Ka kati ngā tono hei te 31 o Hōngongoi 2026.
Ka aromatawaihia ngā tono e ai ki ngā paearu, tae atu ki te pāpātanga ā-hapori, te tuari matawhenua, te kitenga tūmatanui, te kaha o ngā whakamahere, te hāngai ki te kaupapa o Tāone Reo Māori, me te whāmaoritanga hoki o te reo Māori. Kei te wātea ngā pārongo katoa i reomaori.co.nz.
"Ko tā te tahua he āwhina i ngā hapori kia pakō te huataki i Te Wiki! Kua rewa kē ētahi kaupapa whakamīharo, pēnei i ngā hīkoi kei te whakaritea mō Whanganui, mō Ōtautahi me Te Whanganui-a-Tara. Kei te pīrangi mātou ki te āwhina i ētahi atu hapori ki te tō ake i ō rātou whakaaro ki ō rātou whaitua e pai ai tā te katoa whakaatu i te aroha ki te reo," tā Ngahiwi Apanui, Tumu Whakahaere o Te Taura Whiri.
"Kei ētahi hapori kē ngā tūāpapa pakari o te rongo me te kōrero i te reo Māori i ia rā. Ko ētahi atu kei te tīmatanga noa iho. Ko tā Tāone Reo Māori he whakanui i ngā mea e rua," tā Mātai Smith, Hoa-Toihau o Te Mātāwai.
Kua huraina ngā kaupapa o Te Wiki
Ahakoa ko Tāone Reo Māori te kaupapa mātāmua, kua huraina he kaupapa mō ia rā mā te hunga kei te pīrangi ki ētahi āwhina anō mō te whakamahere i te wiki.
Ka tīmata te Rāhina ki ngā whakanui tūmatanui, ko tā Rātū he akiaki i te whanake ā-reo i te kāinga, ko Rāapa kei te karanga atu ki ngā wāhi mahi me ngā kura ki te whāmāori i te reo, ā, hei te Rāpare ka kitea te whakamahinga auaha o te reo i ngā wāhi tūmatanui. Ko ētahi atu kaupapa, arā, te hākinakina, te auahatanga, me te āpōpō o te reo Māori ka tōia ki te mutunga wiki rā anō. Kei reomaori.co.nz te whānuitanga o ngā taipitopito.
"Ko tā ngā kaupapa he whakaū anō i te kōrero tūāpapa o Tāone Reo Māori – he wāhi māori tō te reo Māori i ngā mahi o ia rā. Ahakoa koe kei tētahi tāone nunui, kei tētahi tāone tuawhenua iti, kei tētahi karapu hākinakina, kei tētahi wāhi mahi, kei te tēpu kai rānei, ka taea e ia hapori te noho hei Tāone Reo Māori.
"Ko te pīrangi kia tūpono atu ngā tāngata ki te reo Māori i ngā wāhi kāore i matapae ka pērā. Mā reira e noho ai te reo hei wāhanga o ia rā," tā Mātai.
Ehara i te mea me tīmata rawa ngā hapori i te tīmatanga rā anō. Ka wātea ngā rauemi, ngā whakaaro whakahohe me ngā taputapu whai hua hei āwhina i ngā tāone me ngā rōpū kia whai wāhi mai mā ngā ara e whakaata ana i ō rātou anō tuakiri me ō rātou painga.
E wātea ana te whānuitanga o ngā taipitopito mō te tahua me ngā kaupapa o ia rā mō Te Wiki o te Reo Māori 2026 i reomaori.co.nz.
