E kimi haumitanga ana koe mō tō kaupapa whakarauora i te reo? Me mātua hāngai tō kaupapa ki ngā paearu a ngā Kāhui.

     Kei te whakapau kaha te Pae Motuhake o Te Arawa ki te whakapiki ake i te pai o ngā tono pūtea, kia hāngai ngā kōrero ki ngā paearu haumi me te rautaki roa mō te whakarauoratanga o te reo Māori.

    Kei te mōhio hoki mātou ki te pānga nui o ā mātou mahi ki te kaupapa o te rautaki reorua o te Kaunihera o Rotorua me ngā hua o te mahi ngātahi.

    Ngā Aronga Haumitanga Matua a Te Arawa:

    Hononga Hapori Reo

    • Tūhonotia tō kaupapa ki ngā wāhi, ngā horopaki me ngā huarahi reo.
    • Me hāngai ki a Te Arawa Waka.

    Tukuihotanga

    • Ko te tautoko i ngā kaupapa, i ngā whānau, i ngā kāinga me ngā hapori kia kōrerotia te reo e ngā reanga katoa.
    • Mā te ūkaipōtanga o te reo me te ū ki te ahurea o Te Arawa Waka e ora ai te reo.

     

    Te Kāhui ā-Iwi o Te Arawa

     Ka aro te mahere haumitanga a Te Arawa ki ngā uri katoa o ngā iwi e rārangi iho nei:
    Ngāti Pikiao (Te Arawa) Ngāti Whakaue (Te Arawa)
    Ngāti Rangiteaorere (Te Arawa) Ngāti Tūwharetoa
    Ngāti Rangitihi (Te Arawa) Ngāti Mākino (Te Arawa)
    Ngāti Rangiwewehi (Te Arawa) Ngāti Tūwharetoa ki Kawerau (Bay of Plenty)
    Tapuika (Te Arawa) Ngāti Tūrangitukua
    Tarāwhai (Te Arawa) Ngāti Kearoa/Ngāti Tuarā
    Tūhourangi (Te Arawa) Ngāti Rongomai
    Uenuku-Kōpako (Te Arawa) Ngāti Tahu–Ngāti Whaoa (Te Arawa)
    Waitaha (Te Arawa)  

    Ngā Pae Motuhake

    The eight Pae Motuhake connect the strategies and activities of Te Mātāwai with the needs of kāinga, hapori and iwi in their Kāhui. Here are the Pae Motuhake representatives for your Kāhui:

    Ruakiri Fairhall

    Poutaki

    Mokoera Te Amo

    Waitaha A Hei

    Hone Hurihanganui

    Tūhourangi

    Hemi Waerea

    Ngāti Kearoa Ngāti Tuara

    Raiha Paki

    Ngāti Tūwharetoa

    Tupoutama Paki

    Tūrangitukua

    Dorothy Raroa

    Ngāti Tahu - Ngāti Whaoa

    Kahurangi Milne

    Ngāti Rangiwewehi

    Ngā Pou Reo/ Kaiurungi Reo me ngā Kaiāwhina

    He mema te Pou Reo me te Kaiāwhina o te Kāhui, ka mahi tahi rātou ki tō rātou Pae Motuhake ki te whāngai atu i ō rātou mōhiotanga me ō rātou kitenga mai i te rohe.

    Rangitiaria Tibble

    Pou Reo

    Tiana Jones

    Kaiāwhina

    Te Kura Reo o Ngāti Whakaue

    Kei waenga i ngā pohutu, i ngā ngāwhā me ngā wai hū o Rotorua, kei te whakaarahia ake te reo o te whānau e Ngāti Whakaue mā te kura reo Māori.

    E pūmau ana tēnei iwi ki te whakarauoratanga mai o te reo, ā, ko te kura reo tētahi o ngā kaupapa huhua mā ngā uri, pērā i te kura kōeke (he akoranga reo mā ngā kaumātua), i te wānanga paepae me te wānanga rangatahi. He wāhi anō ēnei kaupapa whakapakari i te reo o ngā whānau, o te whakakitenga rautaki a te iwi, arā, “kia toru ngā rārangi o te paepae”. Mā ēnei kaupapa ka whakaorahia ake, ka whakapūmautia te reo Māori o Ngāti Whakaue, e ora tonu ai te reo mā ngā uri whakaheke.

    He mea whakatū te Kura Reo o Ngāti Whakaue e te rōpū ā-iwi o Te Taumata o Ngāti Whakaue, kia ora anō, kia tiakina hoki te reo Māori e tōna iwi. Hei reira, ka whakaakona te hunga e tauhou ana ki te reo me te hunga matatau, otirā, ko ngā taumata reo katoa.

    Mā te Kura Reo ka whakaara ake te whakamahinga, te kounga me te mana o te reo i roto i ngā kāinga, i ngā hapori, i te marae me ngā wāhi ako. E whakahāngaihia ana ngā Kura Reo ki te Rautaki Iho Ake 2035, e whai ana kia whakakahangia te reo i roto i ngā kāinga me ngā hapori.

    Ko te whāinga matua o Te Kura Reo o Whakaue, he whakawhanake, he whakahōhonu ake i te mātauranga, i te reo, i te whakapapa me te tuakiri o ngā uri o ngā hapū, o te iwi me ngā marae o te hapori. Kei te whakapiki ake hoki tēnei i te kounga me te whakamahinga o te reo o Ngāti Whakaue, kia kitea, kia rangona te reo ki roto, ki waho atu anō o ēnei kaupapa.

    Kei te aronui te Kura Reo ki ngā wawata o ngā whānau, ki ngā kōrero tuku iho, ki ngā hui rumaki reo, ki te whakaputanga o ngā rauemi, ki ngā rautaki reo Māori me ngā tūhonotanga i waenga i ngā reanga rerekē me te mana Māori motuhake. Kei te whāia ngā huarahi maha kia kuhu mai te iwi whānui.
     

    Tū te reo, tawhā te reo

    Kei te ākau o Taupō Moana, kei te marae o Tūtetawhā, kei te aronui ngā whānau ki te whakarauoratanga me te whāngaitanga o te reo ki ngā uri mā te kaupapa o Tū te reo, tawhā te reo.

    Tekau mā rua marama te roa o tēnei kaupapa, he mea waihanga hei whakaora anō, hei tūhonohono anō hoki i te reo, i ngā tikanga me te kawa mā te whāngaitanga atu ki ngā reanga hou o Ngāti Tūtetawhā me Tūwharetoa.

    E tuitui ana te kaupapa o Tū te reo, tawhā te reo i ngā wānanga rumaki, i ngā akoranga reo Māori i ia rua wiki me ngā mahi whakamāherehere reo ā-whānau e aronui ana ki ngā taumata rerekē o te reo me te whakaputanga o ngā rauemi e hāngai ana ki te marae. Kua whakatakotohia hoki tētahi Rautaki Reo Māori mō te marae o Tūtetawhā mō ngā tau 2024–2027. Kei te whakapau kaha te hapū ki te katoa o ēnei kaupapa.
    Kua whakaputaina kia ono ngā titonga puoru hou, e hāpai ana i te reo me ngā āhuatanga motuhake o Tūtetawhā. Kua waihangatia kia iwa ngā rauemi mātauranga e hāngai ana ki a Ngāti Tūtetawhā me te reo, ngā tikanga me te kawa o Tūwharetoa.

    Waihoki kua whakatūria tētahi pae matihiko hei tautoko i ngā akoranga reo Māori, hei pupuri hoki i ngā rauemi mātauranga kia māmā ake te toronga atu o ngā whānau.
    Kua whai te nuinga o te hapū i ētahi atu hōtaka reo Māori o te hapori hei hāpai i tō rātou ara reo. Kua piki ake tō rātou mōhio ki ō rātou whakapapa, ki ō rātou hononga ki te marae me te whakamahinga o te reo. Kei te whakapuaki ngā whānau i ō rātou akoranga me ō rātou wawata. Kei te whakapuare hoki rātou i ngā kūwaha o te marae ki ētahi atu, otirā, kei te whakatinanahia ngā kōrero a te Rautaki Reo Māori o te Marae o Tūtetawhā.
     

    E ārahi ana ngā whānau, ngā hapori me ngā iwi hoki i a rātou ake huarahi reo Māori. Mātaki mai i ā mātou kiriata kia rongo ai koe i te aroha nui ki tō tātou reo, waihoki ki te whakaohoho i te wairua, ka mutu e nanao hoki ai koe ki ngā mātauranga hei whakaihiihi i a koe, ā i ngā uri ka haere ake nei.

    Maximum 5 files.
    100 MB limit.
    Allowed types: pdf text jpg png doc docx rtf zip rar.
    Kāinga, Hapori, Iwi