E kimi haumitanga ana koe mō tō kaupapa whakarauora i te reo? Me mātua hāngai tō kaupapa ki ngā paearu a ngā Kāhui.

    E whā ngā kāhui o Te Reo Tukutuku, ā, e rārangi mai ana ngā ingoa o ngā whakahaere e whai pānga ana ki ngā kāhui ki raro i Te Ture Reo Māori 2016. Tekau ngā whakahaere tūroa Māori e whakakanohi ana i te ao mātauranga, i te ao pāpāho, i te hapori me Te Hunga Noho Tāone. Nā te putanga mai o ngā paearu māmā hei whiriwhiri i ngā kaitono, kua whakamāmāhia ake anō ngā aromatawai, ā, kua huri te titiro ki ngā rōpū kua roa e hāpai ana i te reo.

    Ngā Aronga Haumitanga Matua a Te Reo Tukutuku:

    • Tukuihotanga - ngā kaupapa e whakawhanake ana i te tuku ihotanga o ngā mātauranga ki ngā whānau me ngā hapori, mātua ake ki ngā rōpū tūroa.

    • Toitūtanga - ngā kaupapa auaha tūmatanui, ngā kaupapa mō ngā whakareanga maha rānei e whanake ai ngā wāhi me ngā huarahi ki te reo Māori .

    • Ūkaipōtanga - e kaha tautoko ana i ngā kaupapa e hapai ake ana i te reo o te kāenga.

    Te Kāhui o Te Reo Tukutuku

    Koia nei ngā Rōpū Tūroa e whakakanohitia ana i Te Reo Tukutuku

    Te Hapori - Te Rūnanga o Te Ataarangi Trust, Māori Women’s Welfare League Incorporated, Te Kaunihera Māori o Aotearoa. Te Pāpāho - Te Whakaruruhau o ngā Reo Irirangi Māori o Aotearoa, Ngā Aho Whakaari.
    Te Mātauranga - Te Kōhanga Reo National Trust, Te Rūnanga Nui o Ngā Kura Kaupapa Māori o Aotearoa, Te Ringa Raupā o Ngā Kura-ā-Iwi, Te Tauihu o Ngā Wānanga. Te Hunga Noho Taone - National Urban Māori Authority.

    Ngā Pae Motuhake

    The eight Pae Motuhake connect the strategies and activities of Te Mātāwai with the needs of kāinga, hapori and iwi in their Kāhui. Here are the Pae Motuhake representatives for your Kāhui:

    Brenda Soutar

    Poutaki

    Tukiterangi Curtis

    Mātauranga

    Teina Boasa-Dean

    Hapori

    Tane Cook

    Hapori

    Erana Reedy

    Pāpāho

    Dr Kiri Tamihere-Waititi

    Hunga Noho Tāone

    Tunuiarangi McLean

    Hunga Noho Tāone

    Dr Te Anga Nathan

    Pāpāho | Te Reo Tukutuku

    Te Aupōuri, Ngāti Porou, Waikato

    Ngā Pou Reo/ Kaiurungi Reo me ngā Kaiāwhina

    He mema te Pou Reo me te Kaiāwhina o te Kāhui, ka mahi tahi rātou ki tō rātou Pae Motuhake ki te whāngai atu i ō rātou mōhiotanga me ō rātou kitenga mai i te rohe.

    Carel Smith

    Pou Reo

    Te Roopuhina Te Aho

    Kaiāwhina

    Te Kura Reo ki Ngā Mokopuna

    Kī pai te hui i ngā whānau, 161 te nui (e 50 he tamariki) i tae atu ki te kura reo, e toru rā te roa, i tū ki Te Kura Kaupapa o Ngā Mokopuna ki Te Motu Kairangi i Te Whanganui-a-Tara.

    He hui tēnei mā ngā whānau o te kura, he mea whakatū i runga anō i te kaupapa o Te Aho Matua e kī ana, “Ko te kura hei kāinga, ko te kāinga hei kura.”
    I ngā tau tata nei, kua piki ake te nui o ngā mātua o Ngā Mokopuna e whai ana i te reo Māori, heoi, kāore anō rātou kia eke ki te taumata e tika ana hei whāngai i te reo o ā rātou tamariki e haere ana ki ngā whare kōhungahunga me ngā puna reo o te rohe. Nō reira, ka puta mai te whakaaro ki te whakatū i ngā kura reo mō te hunga e hiahia ana ki te whakapiki ake i tō rātou reo, ki tētahi hui āhuru, he māmā te reo, kia piki ake tō rātou māia ki te mārama, ki te kōrero hoki i te reo Māori.

    E toru ngā whāinga whānui o ngā kura reo; kia piki ake te nui o ngā tāngata e ngākaunui ana ki te kōrero i te reo mā ngā whakawhitinga kōrero, mā te waiata me te karakia, waihoki, ki ngā kēmu hākinakina, ki te toa hokomaha, ā, ko te wāhi nui rā, ko te tomokanga o te kura i te taunga mai me te maunga atu o ngā tamariki; kia piki ake te nui o te reo e whakamahia ana ki tō rātou ao mahi; kia tipu ake tētahi hapori kōrero Māori ki waenga i ngā whānau o te kura.
    Ka tino kitea te hīkaka o ngā ākonga, e whakaata ana anō i te pūtake o tēnei hui: ki te tautoko i ngā mātua me ngā kaitiaki ki te kōrero i te reo ki ā rātou tamariki, ā, ki te whakatipu i tētahi hapori reo Māori o ngā whānau o te kura.

    Te Kura Reo ki Ngā Mokopuna

    Te Reo o Te Kāuta – Ngā wāhine Māori, te Mana Kai me te Reo Māori: Mai i te Wao ki te Tēpu.

    Neke atu i te 20 ngā wāhine Māori nō ngā marae e toru o Te Moana- a-Toi me Waikato i tae atu ki te wānanga o ngā Wāhine Patu Mīti ki te ako me pēhea te tapatapahi mīti i tētahi hui reo Māori motuhake i tēnei tau.

    He ringawera ēnei nō ngā marae nei, i tae mai ki te ako me pēhea te tapatapahi i ngā momo kiko kararehe, te whakarite i ngā momo tapahanga mīti, ā, kia whai mōhioranga hoki mō te mahi haumaru me te patu huakita kino.

    I tutuki ngā whāinga a te hui nā runga i te mahi a ngā kaumātua me ngā tohunga patu mīti, nā rātou te hunga ako i tautoko e ea ai te kōrero, ‘ānō te ātaahua o te noho ngātahi o ngā teina me ngā tuakana i runga i te whakaaro kotahi’. Nā rau ringa ngā mahi i oti, ā, i tipu hoki te mātauranga me te kotahitanga ki waenga i te hapori. He tuatahitanga tēnei, arā, i ako tēnei rōpū i te tikanga o te “tohatoha kai” me ngā pūkenga o mua. Nā ēnei tūmahi, ka mārama ake te nuinga ki te hiranga o ēnei momo pūkenga, ā, ka mārō ake hoki ngā herenga tāngata.

    He huhua ngā ara ki te reo Māori i te hui o Wāhine Patu Mīti.

    Ka whakamahia, ka ākona, ka kōrerohia hoki te reo Māori ki ngā papamahi o tēnei hui. Mā ngā mahi ā-ringa, pērā i te tunu me te whakariterite kai, ka āhei ngā ākonga ki te ako i ngā kupu Māori hou – neke atu i te 20 te nui – e hāngai ana ki tēnei tūmahi. I piki ake ō rātou pūkenga reo ki roto i tētahi horopaki Māori tonu, kia āhei rātou ki te whakarongo, ki te whakapā atu, ki te whakamahi i te reo Māori ki tētahi horopaki whai take. Waihoki, nā ngā momo pāhekoheko ki ētahi atu kaikōrero o te reo Māori ki te marae, ka tautoko, ka akiaki tētahi i tētahi e māia ai rātou ki te kōrero kia rere noa te reo.

    I whakamahia hoki ngā momo mita e hāngai ana ki ngā marae, pērā i ngā kīrehu me ngā kīwaha motuhake nō taua iwi me te marae. Rite tonu te whakamahinga o aua kōrero ki ngā whakawhitiwhitinga noa, e ngā kaikauhau hoki, kia āta kitea anō te hononga nui ki waenga i te reo me te tuakiri o te rohe.

    I te whai ngā wāhine i ngā mātauranga e hāngai ana ki te reo me ngā tūmahi Māori e whai pānga ana ki ō rātou oranga. E hīkaka ana te katoa, ā, kua tono mai hoki rātou ki te haere ki ngā hui whakangungu ki ētahi atu rohe kia whakaakona rātou e ētahi atu wāhine Māori.
     

    E ārahi ana ngā whānau, ngā hapori me ngā iwi hoki i a rātou ake huarahi reo Māori. Mātaki mai i ā mātou kiriata kia rongo ai koe i te aroha nui ki tō tātou reo, waihoki ki te whakaohoho i te wairua, ka mutu e nanao hoki ai koe ki ngā mātauranga hei whakaihiihi i a koe, ā i ngā uri ka haere ake nei.

    Maximum 5 files.
    100 MB limit.
    Allowed types: pdf text jpg png doc docx rtf zip rar.
    Kāinga, Hapori, Iwi