E kimi haumitanga ana koe mō tō kaupapa whakarauora i te reo? Me mātua hāngai tō kaupapa ki ngā paearu a ngā Kāhui.

    He whenua ahurei tonu a Te Waipounamu me Rēkohu – he whenua roa, he whenua nui, ā, e noho marara ana ngā hapori Māori.

    Huri noa i tēnei rohe, kei te mahi ngātahi te iwi whānui ki te whakapiki ake i te manawanui ki te reo, ki te poipoi i ngā kaikōrero hou me te whakanui i ngā kokenga whakamua, ahakoa te iti.

    Ngā Aronga Haumitanga Matua a Te Tai Tonga:

    • Ngā hapori reo Māori

    • Rumaki reo

    • Te Whakamahere i te Pae Tawhiti

    • Ngā toa reo Māori.

    Te Kāhui ā-Iwi o Te Waipounamu

    Ka aro te mahere haumitanga a Te Waipounamu ki ngā uri katoa o ngā iwi e rārangi iho nei:  

    Te Āti Awa (South Island) Ngāti Rārua
    Ngāti Kōata Ngāi Tahu/Kāi Tahu
    Ngāti Kuia Ngāti Tama (South Island)
    Moriori Ngāti Toa Rangatira (South Island)
    Ngāti Mutunga (Chatham Islands) Ngāti Apa ki Te Rā Tō
    Rangitāne (South Island)  

    Ngā Pae Motuhake

    The eight Pae Motuhake connect the strategies and activities of Te Mātāwai with the needs of kāinga, hapori and iwi in their Kāhui. Here are the Pae Motuhake representatives for your Kāhui:

    Kiwa Hammond

    Poutaki

    Te Ahu Rei

    Tokomaru Waka ki Te Tauihu

    Paulette Tamati-Elliffe

    Ngāi Tahu

    Nuki Takao

    Tainui Waka

    Christine Harvey

    Moriori

    Apirana Daymond

    Ngāti Mutunga

    Tiana Alesana

    Kurahaupō

    Ngā Pou Reo/ Kaiurungi Reo me ngā Kaiāwhina

    He mema te Pou Reo me te Kaiāwhina o te Kāhui, ka mahi tahi rātou ki tō rātou Pae Motuhake ki te whāngai atu i ō rātou mōhiotanga me ō rātou kitenga mai i te rohe.

    Karuna Thurlow

    Kaiurungi Reo

    Waitaha, Arahura, Rēkohu

    Henare Te Aika-Puanaki

    Kaiurungi Reo

    Ōtākou-Murihiku, Makaawhio, Wharekauri

    Barlow Anderson

    Kaiāwhina

    Te Whakaruruhau ki Waikawa

    Nā Te Whakaruruhau kua tūhonohono, kua whakapūmauhia hoki ngā hononga whakapapa o ngā iwi o Te Tauihu e noho ana ki tōna anō rohe, ki Aotearoa whānui me te hunga e noho ana ki Waikawa hoki.

    Ahi Mātao: Kāore te nuinga o ngā tāngata i tae mai ki te wānanga o Te Whakaruruhau i mōhio ki te reo me ngā tikanga, waihoki ki te marae o Waikawa. Koinei hoki tō rātou noho tuatahi ki tēnei rohe ātaahua. Ki ēnei tāngata, nā Te Whakaruruhau tō rātou hononga ki ō rātou whakapapa, ki te kāinga o Waikawa me ngā taonga tuku iho o te reo me ngā tikanga i whakarauora. Tūturu, he hurihanga nui tēnei ki ētahi, ā, koinei anō te tīmatanga o tō rātou ara reo. He tohu tērā o ngā hua nui o tēnei hui.

    Ahikā: Ki ngā whānau e noho ana ki Waikawa, he hui nui a Te Whakaruruahau hei whakapakari ake i tō rātou mōhio ki te kawa, ki ngā tikanga me te reo, ā, kia whakatinanahia hoki ngā tikanga ki runga tonu i te marae. Kei te piki ake te manawanui o ngā whānau o te ahikā ki te whakahaere i ngā tikanga o te marae pērā i te karanga, i te whaikōrero me te karakia. Ko te whāinga roa, kia piki ake te nui o ngā whānau, i te mea ko rātou tonu te ahikā o te marae me te kāinga o Waikawa.

    Hunga Mōhio ki te Reo: Koinei ngā mema o te whānau e pupuri ana ki te reo me ngā tikanga o Waikawa. Hei tauira ēnei tāngata mō te whakamahinga o te reo me ngā tikanga. He mea nui hoki tēnei ki ngā ākonga hou. Waihoki, e pūmau ana rātou ki te whakawhānui ake i tō rātou mōhiotanga ki te whakapapa me ngā hītori o Waikawa i a rātou e whakapiki ake ana i ō rātou ake pūkenga me ngā hononga ki waenga i a Waikawa me Te Ātiawa.

    He ara rau tēnei e tae atu ai te kaupapa ki te tini o ngā whānau rerekē, e whakahāngai ana i ngā mahi kia tipu ake te māia me te raukaha o ia rōpū.

    Kei te whakapakari tonu Te Whakaruruhau ki Waikawa i te Waikawatanga. E whāngai ana, e whakaawe ana tēnei kaupapa i ngā kaupapa hou e whakatō ana i te ao Māori me ngā taonga tuku iho ki ngā mahi o ia rā.
     

    Te Kai ā te Hinaki Koaka Wā

    He wānaka Te Kai ā te Hīnaki Koaka Wā, e toru rā te roa i tū ki te marae o Moeraki hei akiaki i ngā rakatahi me ngā pakeke (18–35 ngā tau) ki te hoki ki te kāinga kia rongo rātou i te hā o te whenua me te reo. Ki ētahi, koinei te wā tuatahi kua tae atu rātou ki ō rātou marae, kua waihanga rānei rātou i tētahi mahere reo.

    He nui ngā tūmahi o Kā hua matua i aua rā whakatā, arā, ka ako ngā whānau i te reo, i te pepeha, i te mita o Kāi Tahu, i te pepeha o Moeraki, ā, ka whakarongo, ka ako hoki rātou i ngā pūrākau o te hapū. Ka kaha rangona ngā reo waiata, ka toroa haere hoki te whenua, ka tau atu ki ngā wāhi whakahirahira o taua takiwā, ā, ka mahi hoki i ngā toi Māori.

    Nā ngā wānaka me ngā mahi whakamahere reo Māori kua piki ake te manawanui o ngā whānau ki te whakapuaki i te reo me ō rātou pepeha.

    Ka kuhu atu hoki rātou ki ngā tūmahi reo Māori, ahakoa te taumata o te reo.

    Kua tino piki ake te kaupapa o Te Kai ā te Hīnaki, ā, kua tōia mai ngā whānau hou me ngā rakatahi ki te marae o Moeraki me ngā wānaka. I te mea kei tuawhenua te marae, he mea aukati te tawhiti me te nui o te utu o te haere mai ki Moeraki ki te tangata.
     

    E ārahi ana ngā whānau, ngā hapori me ngā iwi hoki i a rātou ake huarahi reo Māori. Mātaki mai i ā mātou kiriata kia rongo ai koe i te aroha nui ki tō tātou reo, waihoki ki te whakaohoho i te wairua, ka mutu e nanao hoki ai koe ki ngā mātauranga hei whakaihiihi i a koe, ā i ngā uri ka haere ake nei.

    Maximum 5 files.
    100 MB limit.
    Allowed types: pdf text jpg png doc docx rtf zip rar.
    Kāinga, Hapori, Iwi