He aha ngā momo taipitopito me whai ki te rēhita ki te Rauna Haumitanga?

Kiritahi: Rangatōpū:
Ingoa (manature) Ingoa Rangatōpū
Nama wāea Nama wāea
Wāhitau īmerā Wāhitau īmerā
Kāinga noho Wāhi noho rangatōpū
Tūnga tāke hokohoko Tūnga tāke hokohoko a te rangatōpū
Hāponotanga mō tō tuakiri Hāponotanga mō te pūtea pēke a te rangatōpū
Hāponotanga mō tō pūtea pēke Ngā pitopito kōrero mō te tangata matua o te rangatōpū
Kia rua ngā taunaki whanonga Kia rua ngā taunaki whanonga

Kupu tītoka: Mō ngā tono e tono ana mō te $60,000 neke atu rānei, me whai rēhita GST. Tēnā, whakapā atu ki IRD mō ngā taipitopito mō te GST.

Ko a mātou haumi kei te whakarauoratanga o te reo Māori

Ko te hua, kia kite e mātou i ngā putanga pēnei i te:

  1. Tukuihotanga - Deliberate intergenerational transmission
  2. Hononga Hapori Reo - connected Māori language communities

 

Ngā mea e kore e tautoko

E rārangi mai ana ngā momo utu kei waho i te whānui o te puna haumitanga:

  • Ngā kaupapa kāore e hāngai ana ki te whakarauoratanga o te reo Māori

  • Ngā kaupapa e noho teina/tuarua ana te reo Māori mō kaupapa kē atu

  • Ngā kaupapa kāore e hāngai ana ki te Mahere Haumitanga o te Kāhui

  • Ngā kaupapa kua whai pūtea tautoko kē, ka mutu e tatari ana rānei kia whiwhi pūtea tautoko

  • Ngā rawa haupū pēnei i ngā whare, ngā motoka, ngā rorohiko pōnaho, ngā waea, ngā kamera, aha atu rānei (ngā rawa ka tāea e koe te hoko atu).

  • Ngā whakapaunga utu me ngā utu kua hui katoa i mua i te waitohu o te kirimana haumitanga

  • Ngā kaupapa ka noho, me noho rānei hei kaupapa haumi mā puna kē (eg. Te Māngai Pāho, Te Puni Kōkiri, Te Tāhuhu o Te Mātauranga, puna atu rānei)

  • Ngā momo kākāhu me ngā taputapu whakatairanga

  • Ngā nama kāore i utu

  • Ngā nama a ture

  • Ngā utu haere ki whenua kē

  • Ngā utu ohaurunga

  • Ngā utu mō te tūranga ukiuki

  • Ngā utu mō te rēti (eg. te rēti tari, te rēti whare, aha atu rānei).

  • Ko te rēhitatanga te tepe tuatahi ki te uru ki te punaha Haumitanga. Me whakamana e mātou ō taipitopito i mua i tō tuku tono.
  • Me rēhita koe ki Te Mātāwai i mua i tō tuku tono mai.
  • Mēnā kua rēhita kē koe, kāore he take kia rēhita ai anō koe.
  • Tēnā, āta tirohia i ō taipitopito e hangai ai ki ngā taipitopito o naianei.

Āe, ka tāea e koe te rēhita takitahi.

Ka tāea hoki e koe te rēhita hei Pākihi, hei kamupene, hei rōpū ohaoha, he tarahiti (ohaoha, whenua, marae, iwi, whānau). Engari, me rēhita hoki koe ki te New Zealand Companies Office, ki te Charities Services rānei.

Me mātua rēhita koe ki Te Mātāwai i mua i tō tuku tono. 

Mēnā kua mahue i a koe te rā aukati mō te rēhita, hei te 30 o Noema 2026, e kore e tāea e koe te tuku tono mai mō te Rauna Haumitanga 2027-2028.

 Mō ngā tono e tono ana mō te $60,000 neke atu rānei, me whai rēhita GST. Tēnā, whakapā atu ki IRD mō ngā taipitopito mō te GST.

E rite pū ai te āheinga ki tēnā, ki tēnā kei ngā kāinga, ngā hapori me ngā iwi. E ono ngā hātepe e tāea ai mātou te tutuki tika i ngā mahi i te wā pai mō o tātou kaitono me a rātou puka tono.

Tūwhera ai te punaha rēhitatanga 1 o Ōketopa 2026 - 30 o Noema 2026
Tūwhera ai te punaha tono 1 o Hānuere 2027 - 28 o Pēpuere 2027
Te Arotake me te arohaehae i ngā tono Āperira - Mae 2027
Ka tuku karere ki ngā kaitono Hune 2027
Ka waitohu i ngā kirimana haumitanga Mai i te Hune 2027
Ka timata ai ngā kaupapa Mai i te 1 o Hūrae 2027

  • Te Mātāuru – The Investments Team of Te Mātāwai
  • Te Mātāpuna – The online portal where your registration and application will be
    submitted
  • Kaitono – Applicants who apply for investment
  • Kāhui – There are 7 regional clusters that contain iwi listed in the Māori Language Act 2016, and 1 national cluster that include the four sectors which are Education, Community, Māori Media and Urban-Māori.
  • Pae Motuhake – The Regional Boards of each Kāhui
  • Te Poari Matua – Te Mātāwai Board
  • Haumitanga – Investment 

Me whakapā atu koe ki Te Mātāuru, ki [email protected]. 

Mā Te Mātāuru te kawenga mō te anga Haumitanga o Te Mātāwai, me te whakawhanake i te kaha me te raukaha o tēnei tauira rangatiratanga. Mā tēnei anga Haumitanga e rangatira ai te aro ki te whakarauoratanga o te reo Māori ki ngā kāinga me ngā hapori, e kite mai ana i ngā aronga matua - Tukuihotanga me te Hononga Hapori Reo.

Ko tā Te Mātāwai he whakamana i te Pae Motuhake, ngā Pou Reo me ngā Kāhui ki te tautoko i ngā whānau kei ngā kāinga, ngā hapori me ngā iwi kia māia ake, kia kaha hoki ki te kōrero i te reo Māori ia rā.

Hei āpiti atu ki ngā mahi haumitanga, ka ngana te tīma nei ki te whakatutuki i ēnei kawenga mā te whakarite pārongo, te whai wāhi ki te whanaungatanga, te whakawhanake me te whakakaha hoki i ngā hononga kounga, te hihiri o te whakatau whakaaro, te āta whakamahere, te tuku pūrongo, me te āta aroturuki.

I te wā o te kirimana haumitanga (māna kua whakaaetia e Te Mātāwai me ngā kaikirimana), ka āta pupuru i a koe he kaupapa here mō te Manaaki Tamariki e hāngai ana ki ngā herenga o te whiti 19 o Te Ture Tamariki 2014 (te kaupapa here VC.