Te Whakarauora i te Reo Māori – te hoki ki Hawaiki

E whai ana Te Mātāwai ki te hanga tikanga ka whakaāhei i te whānau, te hapū, te iwi me ngā hapori ki te mahi i tā rātou e whakapono ana me mahi e āta whakahokia ai te reo Māori hei reo ūkaipō mō te kāinga.

Kei te arotahi Te Mātāwai ki te waihangatanga o ngā āhuatanga e tautoko ana i ō mātou whānau, i ō mātou hapori me ō tātou iwi ki te kimi i ō rātou ake whakautu. Waihoki, ko te mea nui anō, ahakoa e kōkirihia ana ā mātou mahi e te whakarauoratanga o te reo Māori ki roto i te katoa o ngā kāinga Māori (o ngā whānau, o ngā hapū me ngā iwi), ehara i te mea kei a mātou anō ngā whakautu. Heoi, kei ngā whānau, kei ngā iwi me ngā hapori Māori kē.

Nā te whakaaranga ake o ngā kaupapa reo e ngā whānau, e ngā hapori me ngā iwi, kua nui ake te reo e kōrerohia ana, e rangona ana hoki ki roto i ngā kāinga, ki ngā marae, ki ngā tiriti, ki waenga anō i ō tātou hapori. Hei tā tō mātou wawata nui, arā, ‘kia mauriora te reo’, ko te pā harakeke te pūtake o te whakarauoratanga mai o te reo.

Kei te mōhio mātou ki te nui o ngā whakapaunga kaha o te hunga i tohe kia ora te reo Māori. Ahakoa ngā hua, me ū tonu tātou, me whakapono tonu ki te reo Māori.

He mea whakatū a Te Mātāwai nā Te Ture mō te Reo Māori 2016, kia arahina ngā mahi whakarauora i te reo Māori e te Māori, arā, ka “noho haumaru” te reo, “ki te kore te whāngaitanga atu o te reo ki ngā uri e haukotia.”

Me tautoko tonu tētahi i tētahi e tutuki ai tēnei whāinga kotahi a tātou. Ahakoa ngā piki me ngā heke o ngā mahi whakarauora i te reo, me whawhai tonu a Te Mātāwai kia arahina ngā mahi whakarauora reo e Ngāi Māori.

"He Māori ahau, he Māori koe..." Te Poumānuka Te Whaiti (Ngāti Kahungunu ki Wairarapa, Te Aupōuri, Kāi Tahu, Rangitāne)